Uzman tatilde omurga sağlığını korumanın yollarını anlattı
Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Doçent Doktor Ali Erhan Kayalar, yaz tatilinde yapılan hatalı alışkanlıkların bel ve boyun sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini açıkladı.
Yaz aylarında artan açık hava aktiviteleri ve uzun tatil günleri yenilenme fırsatı sunarken, omurga sağlığı açısından bazı riskleri de beraberinde getirebiliyor. Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Doçent Doktor Ali Erhan Kayalar, tatil dönemlerinde günlük rutinden uzaklaşılarak yapılan basit hataların; bel ve boyun bölgesinde kas spazmına, fıtık oluşumuna veya mevcut rahatsızlıkların şiddetlenmesine neden olabileceğini belirtti.
Şezlongda sabit kalmak ve ani ısı değişimleri
Tatilin en masum görünen alışkanlıklarından biri olan şezlongda saatlerce aynı pozisyonda kalmak, boyun ve bel disklerine sürekli ve tek yönlü baskı uyguluyor. Özellikle boynun öne ya da yana eğik kalması, bir süre sonra kas spazmına neden olabiliyor. Sinir köklerine baskı gelişmesi durumunda bu durum bel veya boyun fıtığına bağlı şikayetlerin artmasına yol açıyor. Uzmanlar, bu riski azaltmak adına her 20-30 dakikada bir pozisyon değiştirilmesini, sırtüstü yatarken bel ve boyun bölgesinin mutlaka desteklenmesini öneriyor.
Vücudun gevşemiş olduğu sıcak havalarda yapılan ani hareketler de bel ve boyun sağlığını olumsuz etkileyebiliyor. Özellikle terliyken soğuk suya hızlı bir şekilde girmek, kasların refleks olarak aniden kasılmasına ve bunun sonucunda bel ile boyun bölgesinde kontrolsüz yüklenmelere yol açıyor. Daha önce fark edilmemiş bir disk sorunu varsa, bu ani yüklenmeyle birlikte ağrı gibi sorunlar gelişebiliyor veya var olan tablo şiddetlenebiliyor. Bu durumu önlemek için denize veya havuza yavaş yavaş girilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Sığ sular ve seyahatlerdeki hareketsizlik riskleri
Yaz aylarında yapılan en tehlikeli hataların başında derinliği bilinmeyen sulara balıklama atlamak geliyor. Sığ suya balıklama atlayış sırasında baş ve boyun bölgesinin zemine çarpması halinde omuriliğin ciddi şekilde zarar görebileceği uyarısında bulunan Doçent Doktor Ali Erhan Kayalar, bu tür atlayışların boyun ve omurga kırıklarına, kalıcı felce ve hatta ölüme bile yol açabileceğini vurguluyor. Felce neden olabilecek hasarların oluşmasını önlemek için derinliği bilinmeyen sulara asla balıklama atlanmaması gerekiyor.
Uzun araç yolculukları da omurga sağlığını tehdit eden faktörler arasında yer alıyor. Seyahat sırasında 3-5 saat boyunca mola vermeden oturmak bel ve boyun spazmlarına neden olurken, fıtık yakınmalarını da şiddetlendiriyor. Yolculuk esnasında bel ve boyun bölgesini destekleyen yastıkların kullanılması, her 15-20 dakikada bir kol ve bacakların hareket ettirilmesi öneriliyor. Ayrıca en azından her 2 saatte bir mola verilerek en az 5 dakika yürünmesi ve esnetme hareketleri yapılması fayda sağlıyor.
Hatalı valiz taşıma ve hazırlıksız spor aktiviteleri
Tatil başlangıcında sık yapılan hatalardan bir diğeri, ağır valizi belden eğilerek ve gövdeyi döndürerek kaldırmak oluyor. Bu hatalı hareketlerin omurgaya tek noktadan yük bindirdiğini ve disklerde ani basınç artışına sebep olduğunu belirten Doçent Doktor Ali Erhan Kayalar, bavulu yerden kaldırırken dizlerin mutlaka bükülerek eğilinmesi gerektiğini söylüyor. Bavulu kaldırırken yön değiştirileceği zaman belden dönme hareketi yapılmaması, tüm vücutla birlikte ayaklardan destek alınarak dönülmesi ve büyük bir bavul yerine hafif küçük valizlerin tercih edilmesi öneriliyor.
Tatilde sık tercih edilen su kayağı, sörf ve kum voleybolu gibi sporlar, yeterli hazırlık yapılmadan gerçekleştirildiğinde bel ile boyun sağlığı açısından ciddi risk oluşturuyor. Yıl boyunca düzenli egzersiz yapmayan kişilerin tatilde aniden yoğun fiziksel aktiviteye başlamalarının son derece riskli olduğunu vurgulayan Kayalar, bu durumun omurga çevresindeki kas ve bağ dokularında zorlanmaya neden olduğunu belirtiyor. Sporlara başlamadan önce kısa bir ısınma programı uygulanması ve boyunda ağrı hissedilirse aktiviteye devam edilmemesi gerektiği aktarılıyor.
Yaz tatillerinde alışık olunmayan fiziksel aktivitelerin kısa sürede ve yoğun şekilde yapılması omurgada beklenmedik yükler oluşturmaktadır. Yıl boyu sedanter, yani hareketsiz bir yaşam süren bireylerin tatil dönemlerinde koruyucu önlemleri almadan aniden yüksek efor sarf etmesi, kas-iskelet sisteminde mekanik hasarlara zemin hazırlamaktadır. Bu nedenle tatil aktivitelerinde de ergonomi kurallarına uyulması, omurga biyomekaniğinin korunması açısından büyük önem taşır.
Yaz tatillerinde önemsenmeyen günlük hataların omurgada bel ve boyun fıtığı gibi ciddi sorunlara dönüşebileceğini ifade eden uzmanlar, tatilde de omurga sağlığını koruyacak basit önlemlerin ihmal edilmemesi gerektiğini belirtiyor. Aktivite yoğunluğunun kademeli olarak artırılması, ani ve kontrolsüz hareketlerden kaçınılması ve vücudun verdiği ağrı sinyallerinin dikkate alınarak dinlenmeye zaman ayrılması, sağlıklı bir tatil süreci geçirmek için temel şartlar olarak kabul ediliyor.
