Kütahya’nın geleneksel kadın kıyafetleri sandıklardan çıkarılarak geleceğe taşınıyor

Kütahya’da yöresel kıyafet sanatçısı Ayşe Kaçan, geçmişten günümüze ulaşan geleneksel kadın kıyafetlerini ve motiflerini modern tasarımlarla yeniden yorumlayarak gelecek kuşaklara aktarıyor. Yıllardır bu alanda çalışmalarını sürdüren Kaçan, yetiştirdiği çırakların kendi atölyelerini açarak mesleği devam ettirmesinden büyük mutluluk duyduğunu söyledi.
Kütahya’nın geleneksel kıyafet kültürünün yaşatılması için çalışmalar yapan Ayşe Kaçan, geçmişte kullanılan kıyafetleri yalnızca olduğu şekliyle korumak yerine, üzerlerindeki motif ve desenleri günümüz tasarımlarına uyarlıyor. Kaçan, bu sayede sandıklarda bulunan kültürel mirasın yeniden gün yüzüne çıkarılarak günlük hayatta kullanılabilecek ürünlere dönüştürüldüğünü belirtti.
Uzun yıllardır bu işle uğraştığını ifade eden Kaçan, "Uzun yıllardır bu işi yapıyorum. İşlerimizi geleceğe aktarmaya çalışıyorum. Birçok çırak yetiştirdim. Halen bazıları kendi atölyelerini açtılar, çalışıyorlar. Bu bakımdan işlerimizin gelecek kuşaklara aktarılması beni çok memnun ediyor" dedi.

Yöresel kıyafetleri minyatürlere taşıyor
Çalışmalarında yöresel bebek kıyafetlerine de önemli bir yer veren Ayşe Kaçan, bebeklerin kendisini üretmediğini, ancak bebeklere Kütahya’nın yöresel kıyafetlerini giydirdiğini söyledi.
Kaçan, "Yöresel bebekler yapıyorum. Daha doğrusu bebeklerin yapımını yapmıyorum, sadece kıyafetlerini yapıyorum. Yöresel kıyafetlerimizi bebeklere giydiriyorum. Bunun dışında bohçalarımız, üç eteklerimiz ve şalvarlarımızın yapımına halen devam ediyorum" diye konuştu.
Kütahya’ya özgü geleneksel kadın kıyafetlerinin farklı parçalarından örnekler hazırlayan Kaçan, bu kıyafetlerin geçmişteki kullanım biçimlerini de korumaya çalıştığını belirtti.

"Sandıklardaki değerleri günümüze taşıyoruz"
Geleneksel kıyafetlerin ve üzerlerindeki motiflerin önemli bir kültürel miras olduğunu vurgulayan Kaçan, özellikle aile büyüklerinden kalan kıyafetlerin kendileri için önemli bir kaynak olduğunu ifade etti.
Kaçan, "Sandıklardan, özellikle bizim ninelerimizden, atalarımızdan kalan çok güzel örnekler, değerler, işler var. Bunları çıkartıp yeni şekilde uyarlayıp günümüzde kullanılacak hale getirmeye çalışıyoruz" ifadelerini kullandı.
Eski kıyafetlerde bulunan motifleri farklı ürünlerde de değerlendirdiklerini belirten Kaçan, "Örneğin eski bir şalvarı yeni bir kıyafet üzerinde desenini uyguluyoruz. Oda takımları yapıyoruz, yatak örtüleri yapıyoruz. Bu motifleri buralarda kullanıp geleceğe taşıyoruz diye düşünüyorum" dedi.

Kütahya’nın geleneksel gelin kıyafetlerini yeniden canlandırıyor
Kaçan’ın çalışmalarında Kütahya’nın geleneksel gelin kıyafetleri de önemli bir yer tutuyor. Geçmişte beyaz gelinliklerin yaygınlaşmasından önce Kütahya’da gelinlerin kullandığı kıyafetlerden örnekler hazırlayan Kaçan, bu kıyafetlerin günümüzde de özellikle kına gecelerinde kullanılmaya devam ettiğini söyledi.
Geleneksel gelin kıyafetlerinden birinin "tefe başı" olarak adlandırıldığını belirten Ayşe Kaçan, kıyafetin kırmızı renkte olduğunu ve özel bir başlıkla tamamlandığını anlattı.
Kaçan, "Bu bizim gelin kıyafetimiz. Kına gecesinde gelinlerimiz şu anda halen kullanıyorlar. Geçmişte beyaz gelinlikler yokken bizim annelerimiz, anneannelerimiz bu kıyafetle gelin olmuşlar. Adına ‘tefe başı’ diyoruz. Kırmızı renkte oluyor. Bir başlığı var. Başlığı elmaslarla süsleniyor. Belinde gümüş kemeri oluyor. Bunu bu şekilde canlandırmaya çalıştım. Kıyafetin minyatürünü yaptım. Bunun gerçeğini de yapıyoruz" dedi.

Bindallı ve üç etekler modernize ediliyor
Geleneksel kıyafetlerin günümüz anlayışıyla yeniden yorumlandığını belirten Kaçan, bindallı ve üç etek gibi kıyafetlerin de farklı tasarımlarla yaşatıldığını söyledi.
Modernize ettiği bindallı kıyafetlerde Kütahya’nın geleneksel sim sarma tekniğini kullandığını belirten Kaçan, geçmişten gelen motifleri bu teknikle kıyafetlere işlediğini ifade etti.
Üç eteklerin ise özellikle kına gecelerinde gelinin yakınları tarafından kullanıldığını anlatan Kaçan, "Bu da bir üç etek. Bunu da yengelerimiz, gelinin yengeleri kına gecelerinde giyerler" diye konuştu.

"Maraş işi denilen tekniğe Kütahya sim sarma işi diyorum"
Kaçan, geleneksel kıyafetlerin süslenmesinde kullanılan tekniklere ilişkin de bilgi verdi. Günümüzde "Maraş işi" olarak bilinen tekniğin Kütahya’da kendi geleneksel uygulamasıyla sürdürüldüğünü belirten Kaçan, bu çalışmayı "Kütahya sim sarma işi" olarak adlandırdığını söyledi.
Elindeki çatkılı kıyafetin de Kütahya açısından oldukça değerli olduğunu ifade eden Kaçan, bu kıyafetin gelinler ve görümceler tarafından giyildiğini belirtti.
Kaçan, "Elimde gördüğünüz de çatkılı kıyafetimiz. Bu da çok değerli bir kıyafettir. Bunu da yine gelinler giyerler ve görümceler giyerler. Maraş işi denilen, şu anda geçerli olan bir çalışma var ama ben Kütahya sim sarma işi diyorum. O şekilde çalışılıyor. Bunlarla süsleniyor. Başında iğne oyalı danesi oluyor. Halen de revaçta olan ve değerli bir kıyafet" dedi.

Geleneksel kıyafetler yeni nesillerle buluşuyor
Geleneksel kıyafetlerin yalnızca geçmişe ait bir kültür unsuru olmadığını, günümüzde de farklı tasarımlarla yaşatılabileceğini belirten sanatçı Ayşe Kaçan, çalışmalarının temel amacının bu kültürel mirası gelecek kuşaklara aktarmak olduğunu söyledi.
Yıllardır yetiştirdiği çırakların bugün kendi atölyelerinde çalışmalarını sürdürmesinin kendisi açısından büyük bir mutluluk olduğunu ifade eden Kaçan, Kütahya’nın yöresel kıyafetlerini, motiflerini ve geleneksel işleme tekniklerini yaşatmaya devam edeceğini kaydetti.
Kaçan’ın Kütahya’daki Yaşayan Miras Şöleni kapsamında sergilediği eserler, geçmişte kullanılan geleneksel kıyafetlerin günümüz tasarımlarıyla nasıl yeniden hayat bulduğunu ortaya koyarken, yöresel kıyafet kültürünün gelecek kuşaklara aktarılmasına da katkı sağlıyor.